ေရွးေခတ္ ျပကၡဒိန္မ်ား ။

ျပကၡဒိန္သည္ လူတို႔၏ ေန႔စဥ္လူေနမႈဘ၀အတြက္ မရိွမျဖစ္လုိအပ္ေသာ အရာတစ္ခုျဖစ္၏။ လူမႈေရး လုပ္ငန္းမ်ားစြာ အတြက္လည္း ျပကၡဒိန္မွ ရက္စြဲမ်ားသည္ မရိွမျဖစ္ လိုအပ္သည္ ။ ဘာသာေရးပဲြလမ္း သဘင္မ်ား က်င္းပသည့္အခါ၌လည္း ကဆုန္ လျပည့္ေန႔၊ ၀ါဆုိလျပည့္၊ သီတင္းကြ်တ္လျပည့္ စသျဖင့္ ျပကၡဒိန္ကိုပင္ ရည္ညႊန္းရသည္ ။ အစိုးရဌာန မ်ားသည္မ်ားစြာေသာ စီမံခန္႔ခဲြေရး လုပ္ငန္းမ်ား ၊ စည္းေ၀းပဲြ မ်ား ၊ တရားရံုးမ်ားမွ ရံုး ခ်ိန္းမ်ား စသည္တုိ႔တြင္ ျပကၡဒိန္ႏွင့္ ကင္းကြာ၍ မရစေကာင္းေပ ။ ထို႔ေၾကာင့္ပင္ ေရွးယခင္ ေခတ္မ်ား ကပင္ ကမာၻအရပ္ရပ္မွ လူသားတို႔သည္ မိမိနည္း မိမိဟန္ျဖင့္ ျပကၡဒိန္မ်ားကို တီထြင္ခဲ့ၾကေလသည္။ ဤသို႔တီထြင္ၾကရာတြင္ တစ္ေန႔ႏွင့္တစ္ညကို တစ္ရက္ ၊ ေကာင္းကင္မွ လမင္းႀကီး စေပၚလာခ်ိန္မွ ေနာက္ထပ္ တစ္ႀကိမ္ ထပ္မံေပၚလာခ်ိန္ထိကို တစ္လ စသျဖင့္ သတ္မွတ္ ၾကသည္ ။ တနဂၤေႏြေနမင္း ကိုဗဟိုျပဳလွ်က္ ကမာၻ အပါအဝင္ ျဂိဳလ္ ၊ နကၡတ္မ်ား သည္ လွည့္လည္ ေရႊ႕လ်ားေနၾကရာ တစ္ဆယ့္ နွစ္ရာသီ အံသာ ၃၆၀ပတ္ ျပည့္ေသာအခါ ေန သြားကာလ တစ္ခု ျဖစ္ေပၚလာသည္ကို သေဘာ ေပါက္ လာၾကျပီး ထိုအခ်ိန္ ကာလကို နွစ္၏ ကာလ အပိုင္းအျခားဟု သတ္မွတ္၍ တစ္နွစ္ဟု ေခၚသည္ ။ ျပကၡဒိန္ သမိုင္းဆို သည္မွာ ဤကဲ့သုိ႔ ေနသြား ၊ လသြား ကာလမ်ားကို ညိွယူရေသာ သမိုင္းေၾကာင္းပင္ျဖစ္ ေတာ့၏ ။

ျမစ္သားေက်ာက္စာ

ေစာလူးမင္း ( ဗျဇာဘရဏေဒဝ ၊ ျဂီဝျဇာဘရဏ (ေအဒီ ၁၀၇၇-၁၀၈၄) ) ၏ ျမစ္သားျမိဳ႕ နယ္တြင္ ျပဳခဲ႔ေသာ ကုသိုလ္မ်ားမွာ
၁ ။ ေရႊေစာလူးေစတီ (သကၠရာဇ္ ၄၁၃ ) ။
၂ ။ ေစာလူးမင္းေစတီ (သကၠရာဇ္ ၄၁၅ (သို႔) ၄၄၁ မသိရေသး ) ဘြဲ႔အမည္ မသိ ။
၃ ။ ေရႊေစတီ ( သကၠရာဇ္ ၄၂၃)
၄ ။ ေရႊေစာလူးေစတီ ( ခုနွစ္မသိ ) တို႔ျဖစ္သည္ ။

ျပကၡဒိန္ သမိုင္း

=========

ျပကၡဒိန္ဆိုသည္မွာ လက္ရိွကာလ အျဖစ္အပ်က္မ်ား ၊ အတိတ္ကာလ၊ 

အနာဂတ္ကာလမွ အျဖစ္အပ်က္မ်ား စသည္တို႔ကို မွတ္သားရလြယ္ကူ

ေစရန္အတြက္ လည္းေကာင္း၊ အစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းဆိုင္ရာ၊ တရား 

စီရင္ေရး ဆိုင္ရာတို႔တြင္ သံုးစဲြရန္ အတြက္ လည္းေကာင္း၊ လူမႈဘ၀၌ 

လက္ထပ္ ထိမ္းျမားျခင္း ၊ သာေရး နာေရးကိစၥမ်ား ေဆာင္ရြက္ျခင္း ၊ 

ဘာသာေရး အခမ္းအနားမ်ား က်င္းပျခင္း၊ တစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦး အခ်ိန္း 

အခ်က္ ျပဳျခင္း စသည္ တို႔တြင္ ရည္ညႊန္း ေျပာဆိုရန္ အတြက္ လည္း

ေကာင္း အခ်ိန္ ကာလကို ပိုင္းျခား သတ္မွတ္ျခင္း ပင္ျဖစ္သည္ ။ တစ္ 

နည္းအားျဖင့္ ရက္အပိုင္းအျခား ၊ လအပိုင္းအျခား ၊ ႏွစ္အပိုင္းအျခား ၊ 

ရာသီဥတု အပိုင္း အျခားတို႔ကို သတ္မွတ္ျခင္းျဖစ္၏ ။ ဤသုိ႔သတ္မွတ္ 

ရာတြင္ ျပကၡဒိန္ ၌ အတုိ ဆံုးေသာ အခ်ိန္ ကာလ မွာ ရက္ ျဖစ္သည္ ။ 

ရက္မ်ား ကို သီတင္းပတ္ မ်ားအျဖစ္ ၊ သီတင္းပတ္ မ်ားကို လမ်ား အ

ျဖစ္၊ လမ်ား၏ အစု အေ၀းကို ႏွစ္မ်ား အျဖစ္ စီစဥ္ သည္ ။ ထို႔ေၾကာင့္ 

ျပကၡဒိန္တစ္ခုတြင္ အေျခခံ အားျဖင့္ ရက္ ၊ သီတင္းပတ္ ၊ လ ၊ ႏွစ္ တုိ႔ 

ပါ၀င္သည္ ။ ထို႔ေၾကာင့္ပင္ ေရွးယခင္ ေခတ္မ်ားကပင္ ကမာၻအရပ္ရပ္

မွ လူသား တို႔သည္ မိမိနည္း မိမိဟန္ျဖင့္ ျပကၡဒိန္ မ်ားကို တီထြင္ခဲ့ၾက 

ေလသည္။

၁၈၉၃ တြင္ ျပည္ၿမိဳ႕ေတာင္ဘက္ ငါးမိုုင္ကြာခန္႔မွေမွာ္ဇာ အရပ္ ၊ ေမာင္ကန္ (ေမာင္ဂန္) ကုုန္းမွ ေတြ႕ရျပန္ေသာ ျမန္မာနိုင္ငံသို႔ ေထရဝါဒ ဗုဒၶဘာသာ ေရာက္ရွိရာ အေထာက္အထား ။ ( ေနာက္ဆက္တြဲေတြ႕ရွိမႈ ) ။

https://www.facebook.com/photo.php?fbid=592351714147017&set=a.474475725934617.100938.474473762601480&type=1


ေပခ်ပ္ (၁)

[ ေယဓမၼာ ေဟတုုပၺဘဝါ
ေတသံ ေဟတုုံ တထာဂေတာ အာဟ။
ေတသဥၥ ေယာနိေရာေဓာ
ဧဝံဝါဒီ က႖ဒိၶပါဒါ စတၱာေရာ
သမၼပၺဓာနာ … ]

ေပခ်ပ္ (၂ )

[ ေယဓမၼာ ေဟတုုပၺဘဝါ
(ေတ) သံ ေဟတုုံ တထာဂ ေတာ အာဟ၊
ေတသဥၥ ေယာနိ ေရာေဓာ၊
ဧဝံ ဝါဒီ မဟာသမေဏာတိ
က႖တိပိေတာ ဘဂဝါ အရဟ သမၼာ သမၺဳေဒၶါ
ဝိဇၨာ စရဏ သမၺေႏၷာ သုုဂေတာ …]

နန္းေတာ္ျမိဳ႕ရိုးမ်ားေအာက္က အမွန္တရား (သို႔) လူစေတးျခင္း ။

ျမိဳ႕ရိုး ၊ ျမိဳ႕တံခါးေတြမွာ ဖုတ္ျပိတၱာျဖစ္ျပီး ေစာင့္ဖို႕အတြက္ လူ
အရွင္လတ္လတ္ကို ေျမတြင္းတူးျမႈပ္ ၊ အေပၚကတံခါးတိုင္စိုက္
ဆိုတာမ်ိဳးေတြ လုပ္ေလ႔ရွိတယ္ ဆိုတာကို အဂၤလိပ္လက္ထက္
ေက်ာက္စာဌာန၏ ေက်ာက္စာဝန္ ျဖစ္တဲ႔ခ်ားလ္ဒူရိြဳင္ဆယ္ေရး
တဲ႔ မႏၱေလးနန္းေတာ္လမ္းညႊန္ၾကား စာအုပ္မွာ အတိအလင္း
အက်ယ္တဝင့္ထည့္ေရးသြားတာ ေတြ႔ရပါတယ္ ။ ၁၉၂၅မွာေရး
ဒီစာအုပ္ကိုပဲ၁၉၆၃ခုနွစ္တြင္ေရွးေဟာင္းသုေတသနရံုးမွ၊အေမ
ရိကန္အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕သည္“အာရွေဖာင္ေဒးရွင္း”ဆီမွအေထာက္အ
ပံ႔ယူ၍ မူလေခါင္းစဥ္ “ မႏ ၱေလး နန္းေတာ္ လမ္းညႊန္ၾကား ” မွ
“လမ္းညႊန္”ကိုျဖဳတ္၍ “ မႏ ၱေလးနန္းေတာ္ ”ဆိုတဲ႔ အမည္သစ္
နွင့္ထပ္မံပံုနွိပ္ကာ ျမန္မာျပည္အတြင္း တစ္အုပ္ကိုးက်ပ္နႈန္းျဖင့္
ေရာင္းခ်ခဲ႔ပါသည္ ။ အဂၤလိပ္ဘာသာနွင့္ ပံုနွိပ္ထုတ္ေဝတာ ျဖစ္
လို႔ထိုစဥ္ကျမန္မာနိုင္ငံသို႔ လာေရာက္ၾကတဲ႔ နိုင္ငံျခားသား တိုင္း
ဝယ္ယူဖတ္ရႈ လွ်က္ရွိခဲ႔ပါတယ္ ။ ဆရာၾကီးေဒါက္တာသန္းထြန္း
မွနယ္လွဲ႔ရာဇဝင္ဆိုေသာ စာအုပ္တစ္အုပ္ထဲတြင္ ဘာသာျပန္၍
ဤ အေၾကာင္းအရာ ကို ေရးသားသြားခဲ႔ရာ အလ်ဥ္းသင့္၍ ျပန္
လည္ျပဳျပင္ တင္ျပလိုက္ရပါတယ္ ။

ကမာၻေက်ာ္ေပမယ့္ ျမန္မာမေက်ာ္တဲ့သူ ။

Zin Yaw Page မွကူးယူေဖာ္ျပပါသည္ ။

မႏၲေလးတကၠသုိလ္ ဘူမိေဗဒဌာနမွာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့တဲ့ ဆရာ ဦးဘ ေမာ္ဟာ ပုံေတာင္ဂ်ီးဟား ေခၚတဲ့ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေပါင္း သန္း ၄၀ ကလူသား ရဲ႕ေက်ာက္ျဖစ္႐ုပ္ႂကြင္းေမး႐ုိးကုိ စတင္ရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့ တယ္။ လူသားမ်ား ေရၾကည္ရာျမက္ႏုရာ ေျပာင္းေရႊ႕ေနထုိင္ျခင္း ဆုိင္ရာ သီအုိရီအေဟာင္း ေတြကုိ လည္း ေျပာင္းျပန္လွန္ပစ္ခဲ့တယ္။

ရာဇဝင္ထဲကမိန္းမသား(သို႔) ျမန္မာတို႔၏ေနာက္ဆံုးမိဖုရားတစ္ပါးဟာ မိန္းမၾကမ္းၾကီးတဲ႔လား ။

အဂၤလိပ္နယ္ခ်ဲ႕ သမိုင္းေရးသူေတြရဲ႕ သမိုင္းေတြကို ဖတ္မိျပီး ယံု ၾကည္မိေန ၾကသူေတြအမ်ားၾကီးရွိေနတာ သိလာရပါတယ္ ။ အဲဒီလို မ်ိဳးျမန္မာ့သမိုင္းကို ေရးတဲ႔သူအခ်ိဳ႕က ဘယ္လိုမ်ား ဝါးကူထိုးလိုက္ ၾကလဲဆိုရင္ သီေပါမင္းတရားနဲ႔ စုဖုရားလတ္တို႔ အသံုးမက်လို႔ အ ထူးသျဖင့္ စုဖုရားလတ္ “စြာ” လို႔ ျမန္မာ့လြပ္လပ္ေရး ဆံုးရံႈးခဲ႔ရတယ္ လို႔ ယူဆထားသူေတြ အမ်ားအျပားရွိေနပါတယ္ ။ အဲဒီလိုထင္ျမင္ယူဆမႈေတြေၾကာင့္လည္း ျမန္မာနိုင္ငံကို က်ဴးေက်ာ္ သိမ္းပိုက္လိုက္တဲ႔ နယ္ခ်ဲ႕ေတြဟာ အလိုလိုေနရင္း “ ကယ္တင္ရွင္ ၾကီး ကရုဏာရွင္ၾကီး အျဖစ္သို႔ ေရာက္သြားခဲ႔သည္ မဟုတ္ပါလား ။ စာေရးသူအေနနွင့္ေတာ့ မည္သည္မည္ဝါ ကိုအမွန္၊ အမွားခြဲျခားျပ ရန္ ဆႏၵမရွိပါ ။ သို႕ေသာ္ ျမန္မာ့သမိုင္းကို ျမန္မာ့အျမင္စင္စစ္ျဖင့္ ခ်ဥ္းကပ္ခဲ႔ၾကေသာ ျမန္မာ့ အမ်ိဳးသား စာေပပညာရွင္ေတြ ၏စာအု ပ္စာတမ္းေျမာက္ျမားစြာထဲမွ ရွာေဖြေတြ႕ရွိလာသည္႔ “ ျမန္မာ့မ်ိဳး ခ်စ္စိတ္ ” ကိုေတာ့ျဖင့္ ရွာေဖြတင္ဆက္ေပးလိုက္ပါသည္ ။